Các Vị Thánh Mẫu

Home / Di tích - Thắng cảnh / [Bắc Ninh] Đền Đô

[Bắc Ninh] Đền Đô

Đền Đô – Ngôi Đền Của Các Bậc Đế Vương Nhà Lý

Đền Đô, còn gọi là đền Lý Bát Đế hoặc Cổ Pháp điện là một quần thể kiến trúc tín ngưỡng thờ tám vị vua đầu tiên của nhà Lý.

Đền Đô đậm dấu ấn anh linh các vị đế vương
Đền Đô đậm dấu ấn anh linh các vị đế vương

Có đến thăm đền Đô, bạn mới thấy vì sao nơi này lại khắc đậm hào khí Thăng Long, ghi đậm dấu ấn lịch sử. Đền Đô được xây dựng vào thế kỷ XI, ngày nay nằm ở phường Đình Bảng, Từ Sơn, Bắc Ninh, cách thủ đô Hà Nội khoảng 20km. Đền được dựng trên nền đất mà xưa khi vua Lý Công Uẩn đăng quang và trở lại thăm quê hương. Theo sử sách, dân làng Đình Bảng đã cho xây dựng một ngôi nhà lớn làm nơi nghênh tiếp nhà vua. Khi vua Lý Công Uẩn băng hà, Lý Thái Tông lên ngôi kế vị vua cha, ông đã cho sửa sang lại ngôi nhà xưa và chọn làm nơi thờ tự vua cha và cũng từ đó đền trở thành nơi thờ tự các vị vua nhà Lý sau khi băng hà.

Nơi thờ tự các vua họ Lý
Nơi thờ tự các vua họ Lý

Đến nay, đền Đô thờ 8 vị vua nhà Lý là Lý Công Uẩn tức Lý Thái Tổ, Lý Thái Tông, Lý Thánh Tông, Lý Nhân Tông, Lý Thần Tông, Lý Anh Tông, Lý Cao Tông và Lý Huệ Tông.

Trải qua thời gian dài và do chiến tranh tàn phá, nên đền Đô đã được tu sửa và mở rộng nhưng vẫn theo đúng hình dáng và kiến trúc ban đầu. Kiến trúc của đền có sự kế thừa phong cách cung đình và dân gian được kết hợp hài hòa, chạm khắc tinh xảo. Đền Đô nằm trong khuôn viên rộng hơn 31.000m². Các công trình trong khu đền sắp xếp hài hòa với thiên nhiên khoáng đạt.

Kiến trúc long đao cong vút
Kiến trúc long đao cong vút

 

Đền Đô nằm trong khuôn viên khoáng đạt, xanh tươi
Đền Đô nằm trong khuôn viên khoáng đạt, xanh tươi

Cổng vào nội thành đền Đô gọi là Ngũ Long Môn với hai cánh cổng có trạm khắc hình năm con rồng. Mỗi khi cánh cổng này mở ra, sẽ như hình dáng con rồng bay lên cao vút. Trung tâm của đền Đô là khu chính điện trang nghiêm. Tại đây có điện thờ vua Lý Thái Tổ với hai con hạc trầu hai bên, điện thờ quanh năm ghi ngút khói hương.

Ngũ Long Môn ở đền Đô
Ngũ Long Môn ở đền Đô

 

Hai cánh cổng Ngũ Long Môn mở như thế rồng bay lên nhìn ra chính điện
Hai cánh cổng Ngũ Long Môn mở như thế rồng bay lên nhìn ra chính điện

Bên trong điện thờ chính, một bên ghi “Chiếu dời đô” của vua Lý Thái Tổ với đúng 214 chữ, ứng với 214 năm trị vì của 8 đời vua nhà Lý. Phía bên phải là bài thơ hào hùng nổi tiếng – như một bản tuyên ngôn độc lập đầu tiên của nước ta “Nam quốc sơn hà Nam đế cư…” của Lý Thường Kiệt. Phía sau ngôi chính điện là nhà hậu cung, nơi đặt ngai thờ, bài vị và tượng của 8 vị vua nhà Lý.

Chính điện đền Đô thờ vua Lý Thái Tổ có hai chú voi nằm phủ phục hai bên
Chính điện đền Đô thờ vua Lý Thái Tổ có hai chú voi nằm phủ phục hai bên

Bên trong khu đền Đô còn có bức cuốn thư “Chiếu dời đô” với chiều cao 3,5 mét, rộng hơn 8 mét, được ghép lại từ 214 chữ Hán làm bằng gốm Bát Tràng. Đây được coi là bức chiếu thư bằng gốm Bát Tràng lớn nhất Việt Nam.

Bức cuốn thư “Chiếu dời đô” bằng gốm Bát Tràng
Bức cuốn thư “Chiếu dời đô” bằng gốm Bát Tràng

Trong nội thất khu đền còn có nhà chuyển bồng, kiến trúc theo kiểu chồng diêm 8 mái, 8 đao cong mềm mại, nhà tiền tế, nhà để kiệu thờ, nhà để ngựa thờ. Đặc biệt, phía Đông đền có nhà bia, nơi đặt Cổ Pháp Điện Tạo Bi (bia đền Cổ Pháp). Tấm bia đá này được khắc dựng năm 1605, do tiến sĩ Phùng Khắc Khoan soạn văn bia, ghi lại sự kiện lịch sử nhà Lê xây dựng lại đền Đô và ghi công đức của các vị vua triều Lý.

Kiến trúc mái chồng như những cánh hoa xòe
Kiến trúc mái chồng như những cánh hoa xòe

 

Nhà bia Cổ Pháp Điện Tạo Bi
Nhà bia Cổ Pháp Điện Tạo Bi

Khu ngoại thất đền Đô gồm nhà vuông, nhà chủ tế, nhà kho, nhà khách và đền vua Bà (thờ Lý Chiêu Hoàng, còn gọi là đền Rồng). Hai bên tả hữu đền Đô là nhà thờ quan văn và quan võ tiêu biểu nhất trong suốt 216 năm của vương triều nhà Lý. Nhà văn chỉ ba gian chồng diêm rộng nằm bên trái khu nội thành thờ Tô Hiến Thành và Lý Đạo Thành, những quan văn đã có công lớn giúp nhà Lý. Nhà võ chỉ có kiến trúc tương tự nhà văn chỉ, ở bên phải khu nội thành thờ Lê Phụng Hiểu, Lý Thường Kiệt, Đào Cam Mộc là những quan võ tài lược.

Ở ngoại thất đền Đô còn có nhà Thủy đình làm bằng gỗ lim chắc chắn, chạm khắc hoa văn tinh xảo. Nhà Thủy đình nằm trên hồ bán nguyệt, được nối với quảng trường bằng chiếc cầu đá. Đây là nơi thường diễn ra nghệ thuật múa rối nước và cũng là nơi để các liền anh liền chị Bắc Ninh ca câu quan họ thắm thiết.

Khung cảnh tuyệt đẹp ở Thủy đình đền Đô
Khung cảnh tuyệt đẹp ở Thủy đình đền Đô

 

Hồ bán nguyệt là nơi thường có biểu diễn quan họ
Hồ bán nguyệt là nơi thường có biểu diễn quan họ

Nhà Thủy đình từng được Ngân hàng Đông Dương xưa chọn là hình ảnh in trên “giấy năm đồng vàng” và là hình in trên đồng tiền xu 1.000 đồng hiện nay.

Thủy đình trong đồng tiền giấy ngày xưa
Thủy đình trong đồng tiền giấy ngày xưa

Đền Đô với kiến trúc độc đáo có giá trị nghệ thuật, cảnh trí hữu tình và mang trong mình một giá trị lịch sử văn hóa đậm nét của vương triều Lý nói riêng và lịch sử dân tộc nói chung.

Đền Đô đậm giá trị nghệ thuật và lịch sử
Đền Đô đậm giá trị nghệ thuật và lịch sử

Một lần đến Bắc Ninh, ghé thăm đền Đô, bạn sẽ có những giây phút thư giãn thú vị, thả hồn về lại những ngày tổ tiên ta dựng nước, ôn lại lịch sử hào hùng của dân tộc!.

 

Lễ hội đền Đô
Lễ hội đền Đô

Lễ hội đền Đô được tổ chức vào các ngày 14, 15, 16 tháng 3 Âm lịch hàng năm nhằm kỷ niệm ngày Lý Công Uẩn đăng quang, ban “Chiếu dời đô”. Đây cũng là lễ hội truyền thống có từ lâu đời và trở thành phong tục đời sống văn hóa tinh thần được nhân dân Đình Bảng lưu giữ.

About admin

Tin tức liên quan

Tìm hiểu chi tiết nguồn gốc tín ngưỡng thờ Mẫu của người Việt

TÌM HIỂU VỀ CÁC NGÀY TIỆC CỦA TỨ PHỦ CÔNG ĐỒNG

Các ngày tiệc của Tứ phủ công đồng hay là các ngày lễ tiết hầu …

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *